Малочныя рэкі, узбекскія "берагі" і ўзорны аграсэрвіс. Галоўнае пра работу Лукашэнкі ў рэгіёнах

  Рэгіянальнае развіццё, інавацыі ў жывёлагадоўлі і будучая ўборачная кампанія былі асноўнымі тэмамі рабочых паездак Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі ў пачатку гэтага тыдня. У панядзелак кіраўнік дзяржавы пабываў у Шклоўскім раёне, які ведае як свае пяць пальцаў. Апошні факт і стаў вырашальным пры выбары тэрыторыі для стварэння ўзору для ўсёй краіны. На наступны дзень Аляксандр Лукашэнка наведаў суседні Аршанскі раён, дзе ў падведамнай Акадэміі навук гаспадарцы ўжо некалькі гадоў працуюць над развядзеннем унікальнай для Беларусі пароды малочнай жывёлы. Галоўнае ж у рэалізацыі любых планаў - кадры, а рабочых рук у шэрагу рэгіёнаў Беларусі відавочна не хапае. Аб тым, якое знайшлі выйсце з гэтай сітуацыі, што Прэзідэнт у Шклове назваў цудам і чым адметныя чырвоныя каровы, у матэрыяле БЕЛТА. Такім чынам, што датычыцца Шклоўскага раёна, які вырашана зрабіць узорным для іншых у краіне, сакрэт поспеху даволі просты: моцная вытворчая аснова плюс увесь набор сэрвісных арганізацый - каб у кіраўніка раёна былі ў руках рэальныя рычагі кіравання. "Гэта не таму што я тут працаваў і гэта мая радзіма. Проста таму, што я тут усё ведаю да кожнага метра. Таму мы робім такі ўзорны раён тут, у Шклове і часткова ў Оршы, - сказаў кіраўнік дзяржавы. - Трэба, каб Шклоўскі раён быў такім узорам для пераймання. Каб мы не вучылі кожнага. Вось прывезлі - ідзі, паглядзі, як павінна быць, і рабі". Пра аграсэрвіс, які можа нагнаць "страх" Да ліку базавых арганізацый у раёне (разам з будаўнічай ПМК, сельгасхіміяй і іншымі), без якіх немагчыма эфектыўная работа і кіраванне, Аляксандр Лукашэнка адносіць райаграсэрвіс. І сапраўды, сельгастэхніка з году ў год становіцца толькі складаней, і яе трэба якасна абслугоўваць, а часам і рамантаваць. Не везці ж яе за край свету. А яшчэ сотні розных агрэгатаў крыху прасцейшых, да якіх таксама трэба прыкласці прафесійныя рукі. Праекты па аднаўленні і развіцці сеткі такіх прадпрыемстваў рэалізуюцца ў многіх рэгіёнах, але ў Шклове першапачаткова ставілася задача стварыць менавіта ўзор. Новыя рамонтныя майстэрні тут выраслі ў літаральным сэнсе на руінах старых - яшчэ год таму тут бязлітасна зносілі ўстарэлыя будынкі ўзростам больш за паўстагоддзя. Рэалізацыяй праекта займалася Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта, і цяпер тут зусім іншая карціна. Пры праектаванні і будаўніцтве сучасны будынак літаральна "адзелі" на вывераную выбудаваную тэхналогію. "Малайчына! Зрабіў добра. Але "страшна" для тых, хто будзе паўтараць гэта ў раёнах. Таму што можна спалохацца - тут вельмі добра зроблена. Але няхай падцягваюцца і робяць, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да кіраўніка спраў Юрыя Назарава. - Самае вялікае ўсё зроблена. Засталіся дробязі. Трэба прывесці гэта ўсё ў парадак. Парадак і дысцыпліна павінны быць ідэальныя. Гэта - узор". Прэзідэнт удакладніў, ці не дарагаваты гэты праект, бо і грошы трэба лічыць. "Паўмеры ніколі не дадуць эфект", - упэўнена адказаў кіраўнік спраў. Па кошце райаграсэрвіс атрымаўся як адзін малочнатаварны комплекс. "Для нас гэта цуд у тым плане, калі мы зробім такія рамонтныя майстэрні (у іншых раёнах. - Заўвага БЕЛТА)", - падкрэсліў беларускі лідар. "Самае важнае, гэта датычыцца краіны ў цэлым, каб гэта былі апорныя пункты для нашых заводаў, - сказаў Прэзідэнт. - Прадалі сюды тэхніку - будзьце ласкавы абслугоўваць яе тут. Трэба зрабіць так, каб яны (райаграсэрвісы. - Заўвага БЕЛТА) не былі пасынкамі ў нашых заводаў - МТЗ, МАЗ і гэтак далей. Трэба, каб гэта былі іх родныя дзеці. Перш за ўсё ім запчасткі і іншае". Кіраўніку дзяржавы далажылі, што па краіне ўжо ў 31 райаграсэрвісе працуюць па гэтай схеме. У іх ліку і прадпрыемства ў Шклове. Яшчэ адно важнае даручэнне ад Прэзідэнта - цэны на паслугі павінны быць пад кантролем. Вядома, не ва ўрон аграсэрвісу, але і пад'ёмныя для сельгасарганізацый. А цэны, як вядома, залежаць і ад мінімізацыі ўласных затрат. Напрыклад, кацельня новага аграсэрвісу працуе на драўняных паліўных пелетах - мясцовая сыравіна. Аляксандр Лукашэнка арыентуе, каб такі эканомны падыход укараняўся паўсюдна, а газ і іншыя крыніцы выкапнёвага паліва выкарыстоўваць толькі як рэзерв. Пра дацкіх кароў з беларускай прапіскай У час рабочай паездкі ў Аршанскі раён кіраўнік дзяржавы наведаў МТК "Вусценскі" прадпрыемства "Вусце" НАН Беларусі. Тут працуюць над стварэннем новай айчыннай высокапрадукцыйнай чырвонай пароды малочнай жывёлы, якая прызначана стаць альтэрнатывай і дапаўненнем да галштынскай і чорна-пярэстай парод. Што ж асаблівага ў гэтай чырвонай пародзе? Надоі тут не галоўнае, хоць яны і даволі значныя - кожная карова на МТК дае ў сярэднім 23 л малака ў дзень, а некаторыя і 50 л. Справа ў тым, што атрыманае малако характарызуецца павышанай колькасцю тлушчу, бялку і вітамінаў, што ідэальна падыходзіць для вытворчасці сыроў. Гэта малако таксама гіпаалергеннае - прадукт падыходзіць людзям, якія не могуць засвойваць лактозу. Гісторыя праекта ў "Вусці" пачалася некалькі гадоў таму. На бюджэтныя грошы па просьбе аграрыяў і вучоных у Даніі закупілі 1,2 тыс. цялушак і прывезлі ў Беларусь, пабудавалі пад іх сучасны малочнатаварны комплекс. Планавалі на аснове дацкіх кароў вывесці сваю пароду, максімальна прыстасаваную да беларускіх умоў.  Вучоныя запэўніваюць, што працэс ідзе, хоць за пяць гадоў пагалоўе прырасло менш як у два разы, а айчыннай пароды як такой па-ранейшаму няма. Але старшыня Прэзідыума НАН Уладзімір Каранік разлічвае, што гэта ўдасца зрабіць да 2030 года. Аляксандр Лукашэнка прыехаў, каб ва ўсім разабрацца на месцы і расставіць кропкі над i. "Дык што ўсё ж адбываецца, асабліва тут, дзе мы пабудавалі комплекс для вучоных, стварылі ідэальныя ўмовы? Дзе праўда?" - абазначыў Прэзідэнт асноўную тэму. Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў далажыў, што сёння ў краіне амаль 2,3 тыс. племянных кароў чырвонай пароды. Яны ў асноўным базіруюцца ў "Вусці", якое вызначылі гаспадаркай першага ўзроўню. "Тут у 2028-м будзе пабудаваны яшчэ адзін малочнатаварны комплекс на 1 тыс. галоў па развядзенні чырвонай дацкай каровы", - расказаў міністр. Таксама вызначаны гаспадаркі ў Гродзенскай, Мінскай і Брэсцкай абласцях, дзе ўжо разводзяць гэту ж пароду. Кіраўнік Акадэміі навук у сваю чаргу падрабязна расказаў аб племянной рабоце і нюансах фарміравання добрага генетычнага зачыну, што да 2030 года, уласна, і дасць магчымасць гаварыць аб вывядзенні менавіта беларускай пароды. Выслухаўшы ўсю інфармацыю, Аляксандр Лукашэнка даручыў кіраўніку Адміністрацыі Прэзідэнта Дзмітрыю Крутому знайсці спецыялістаў, якія дакладна распісалі б задачу. Гэта значыць кіраўніку дзяржавы патрэбны не запэўненні і слоўны "дым" ад вучоных, а зразумелыя кантрольныя адзнакі па кожным годзе: "Цэлая праграма. Каб мы паглядзелі па выніках і далі ацэнку. Трэба мець канкрэтную праграму, каб было відаць, на што яны павінны выйсці - наш галоўны акадэмік і міністр". Уладзімір Каранік заявіў, што НАН сумесна з Мінсельгасхарчам падрыхтавалі ўжо такую ​​праграму па выніках рабочай нарады. Аляксандр Лукашэнка ў сувязі з гэтым адзначыў, што адказным за праект трэба ў сфарміраваным плане вызначыць павышанае заданне, што ў ранейшыя часы называлі сацыялістычным абавязацельствам. Размова на тэму жывёлагадоўлі стала добрай прычынай, каб нагадаць аб важнасці вырашэння адной застарэлай праблемы ў гэтай сферы - недастатковыя меры па забеспячэнні захаванасці жывёлы. Паводле слоў профільнага міністра Юрыя Горлава, ёсць тэндэнцыя да зніжэння ўзроўню падзяжу БРЖ. Але вынікі пакуль нельга назваць здавальняючымі. "Вы топчацеся на адным месцы. Вы менш за працэнт мінусуеце за паўгоддзе. Па выніках года паглядзім", - жорстка заўважыў Аляксандр Лукашэнка. Аб разліках на ўраджай і сітуацыі ў АПК У час рабочых паездак кіраўнік дзяржавы нагадаў аб задачах, якія стаяць перад пачаткам масавага жніва. Калі яшчэ некалькі дзён таму моцныя дажджы перашкаджалі ўборцы азімага рапсу, то цяпер надвор'е ў цэлым спрыяе. Што важна - аграрыі пакуль ідуць у плюсе да ўзроўню мінулага года па аб'ёмах нарыхтоўкі травяністых кармоў. У цэлым за 6 месяцаў 2026 года тэмп вытворчасці валавой прадукцыі сельскай гаспадаркі склаў 104,9 працэнта, у жывёлагадоўлі - 103,6 працэнта, у раслінаводстве - 115,3 працэнта. Прэзідэнт падкрэсліў, што ў масавую ўборку важна ўвайсці, вырашыўшы дзве асноўныя задачы - гатоўнасць тэхнікі і наяўнасць умелых механізатараў для работы на ёй, а таксама спраўныя збожжатокі. "Збожжа хаця б раз прапусціць трэба праз сушылку, а тое і два. Таму сушыльная гаспадарка - гэта жорсткае патрабаванне, - падкрэсліў беларускі лідар. - Ну і камбайны. Я думаю, ужо на кожны камбайн па адным механізатары, а тое і па два". "Па кожным камбайне прозвішча, імя, імя па бацьку механізатараў", - запэўніў кіраўнік Мінсельгасхарча Юрый Горлаў наконт забяспечанасці кадрамі. "Тое ж самае і на кормаўборачны камбайн, на трактар. На энерганасычаную тэхніку павінны быць талковыя людзі. І на той тэхніцы (менш магутнай. - Заўвага БЕЛТА), яна няпростая. Але гэта - галоўнае", - падкрэсліў беларускі лідар. Ураджай на палях добры, але Аляксандр Лукашэнка выказаў крытыку ў сувязі з некаторымі відавочнымі недапрацоўкамі. Напрыклад, месцамі яму на вочы трапіліся моцна зарослыя пустазеллем палі. "Дрэнна спрацавалі. Я вас папярэджваў, што пры такім надвор'і трэба ўпор рабіць на хімію адпаведную", - сказаў Прэзідэнт. Магчыма, істотнай прыбаўкай у засеках у гэтым годзе парадуе і Віцебская вобласць. Старшыня аблвыканкама Аляксандр Рагожнік далажыў, што валавы збор збожжа з улікам кукурузы і рапсу, як чакаецца, складзе 1,2 млн т. У той час як у мінулым годзе сабралі толькі крыху больш за мільён тон. "Дай бог, каб гэта было так", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. У бягучым годзе вобласць таксама значна павялічыла плошчы пад кукурузу і нарыхтоўвае травяныя кармы з вялікім апярэджаннем. Ёсць прырост і па паказчыках у жывёлагадоўлі. Аб інвестыцыях на мільярд у Віцебскай вобласці Развіццё Віцебскай вобласці - комплекснае пытанне, да якога на ўзроўні кіраўніка дзяржавы падступаліся не аднойчы. З пункту гледжання сітуацыі ў сельскай гаспадарцы гэта адзін з самых складаных рэгіёнаў краіны. Сельгаспрадпрыемствы абцяжараны не толькі больш суровым, чым на поўдні Беларусі, кліматам, але таксама накопленымі даўгавымі абавязацельствамі, часта неэфектыўным кіраваннем, банальнай адсутнасцю дысцыпліны - як тэхналагічнай, так і працоўнай. Некалькі гадоў таму праблемныя пытанні спрабавалі вырашыць шляхам стварэння інтэграцыйных структур, аб'яднаўшы перапрацоўку і сыравінныя зоны. Эканамічна адстаючыя вытворчасці перадалі пад кіраўніцтва больш паспяховых прадпрыемстваў. Нешта атрымалася, нешта не. На ўсё гэта накладваюцца яшчэ і кадравыя праблемы - месцамі проста не хапае рабочых рук. У Віцебскай вобласці вырашылі ісці ад жыцця і працаваць у АПК не толькі самастойна (дзеля справядлівасці, у рэгіёне ёсць вельмі паспяховыя сельгасвытворцы), але і прыцягваць інвестараў збоку. Тых, каму ўжо цесна ў сваіх сыравінных зонах, хто хоча расці і развівацца. А галоўнае - мае вопыт эфектыўнага гаспадарання і фінансы. Аб адпаведнай стратэгіі кіраўніку дзяржавы далажыў старшыня Віцебскага аблвыканкама Аляксандр Рагожнік. Размова ідзе аб рэалізацыі новых праектаў з сукупнымі інвестыцыямі амаль 1 млрд рублёў. У ліку інвестараў - агракамбінат "Дзяржынскі", ААТ "Савушкін прадукт", Горацкі харчовы камбінат, кампанія "Сервалюкс". "Агракамбінат "Дзяржынскі" ўжо зайшоў на Аршанскі мясакамбінат. Эканоміка там стала значна лепшай. Тут, без усялякіх сумненняў, абсалютна правільнае рашэнне", - сказаў Аляксандр Рагожнік. Дадаткова дамовіліся пра будаўніцтва аб'ектаў у птушкагадоўлі, для адкорму буйной рагатай жывёлы. "Савушкін прадукт" рэканструюе Полацкі малочны камбінат. "Мадэрнізацыя ідзе поўным ходам. Абсталяванне паступае", - паведаміў кіраўнік рэгіёна. Аляксандр Лукашэнка зрабіў важную стратэгічную заўвагу: "Гэта добра, у цябе перапрацоўка. Але да гэтага ты падвязвай зямлю - калгасы, саўгасы". "У нас разлік - запусціць моцную перапрацоўку. Гэта дасць добрую цану на сыравіну для пастаўкі з гаспадарак", - сказаў Аляксандр Рагожнік. "Сыравіну добрую яны атрымаюць. Але ўкласціся ў зямлю павінны. Таму што ўсё пачынаецца адтуль - ад малака, ад мяса", - падкрэсліў Прэзідэнт. Яшчэ адзін інвестпраект рэалізуе Горацкі харчовы камбінат - пасля мадэрнізацыі Віцебскі малаказавод зможа вырабляць высокарэнтабельны кісламалочны напітак. "Сервалюкс" інвесціруе ў сельскагаспадарчыя арганізацыі Дубровенскага раёна - ёсць дамоўленасці пра будаўніцтва некалькіх жывёлагадоўчых комплексаў. Гэта не поўны пералік. Рэалізацыю перспектыўных праектаў у рэгіёне абмяркоўваюць і з удзелам іншых інвестараў. Але ўсё гэта не вырашае абазначанай вышэй кадравай праблемы. І тут Беларусь знайшла агульны інтарэс з Узбекістанам, дзе, наадварот, лішак працоўных рэсурсаў. І там запатрабаваны харчовыя тавары, якія ўмеюць вырабляць у нашай краіне. Якраз тыдзень таму ў Мінску з візітам быў Прэзідэнт Шаўкат Мірзіёеў, і кіраўнікі дзяржаў дамовіліся аб супрацоўніцтве. Канкрэтна Віцебская вобласць развівае ўзаемадзеянне з Андыжанскай вобласцю Узбекістана. Яе кіраўнік - хакім Шухратбек Абдурахманаў - быў запрошаны на сустрэчу з Прэзідэнтам Беларусі ў Аршанскім раёне. Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што такія інвестпраекты з беларускімі кампаніямі могуць стаць прыкладам і для Узбекістана. "Гэта адны з лепшых кампаній. Можна іх капіраваць. Вы будзеце бачыць, як мы працуем са сваімі. Дакладна гэтак будзем і з Узбекістанам", - запэўніў беларускі лідар. Аб працоўных мігрантах і рабоце па-братэрску з Узбекістанам Тэма працоўнай міграцыі гучала ў абодва дні рабочай паездкі Аляксандра Лукашэнкі ў рэгіёны. Прэзідэнт адкрыта гаворыць аб тым, што гэта надзённая неабходнасць, выкліканая дэмаграфічнымі працэсамі. Так, сучасныя тэхналогіі, магутная тэхніка, рабатызацыя паступова зніжаюць патрэбнасць у працоўных рэсурсах, але шмат дзе без рабочых рук ніяк не абысціся. Таму ў Шклоўскім раёне кіраўнік дзяржавы звярнуўся да журналістаў, каб расставіць неабходныя акцэнты. Паколькі не выключана, што ў некага з грамадзян такія тэндэнцыі могуць выклікаць насцярожанасць, ды і апаненты ўсяляк стараюцца раскруціць гэту тэму. Адразу абазначым галоўнае: працэс прыцягнення працоўных мігрантаў у Беларусь праходзіць пад пільным кантролем, у тым ліку праз сістэму МУС. "Павінна быць сістэма. Яна ў нас ёсць. Яна мною вызначана. Толькі кіраўнік (таго ці іншага прадпрыемства. - Заўвага БЕЛТА) бярэ, і ён за іх нясе адказнасць, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Парадак павінен быць. Не павінна быць агулам". "Таму выбарачна, мэтанакіравана. Па адным, два, дзесяць, дваццаць чалавек. Колькі каму патрэбна. Персанальная адказнасць. Памочнікі гэта будуць трымаць на кантролі. Вядома, калі б усё рабілі нашы, беларусы, - добра. Але ў нас часам не хапае людзей, а часам не хочуць працаваць. Без найму збоку рабочай сілы мы не абыдземся", - заявіў Прэзідэнт. Прынята рашэнне аб тым, каб выпрацаваць сістэму і запрашаць у краіну збоку людзей. "Украінцы паехалі, расіяне многія едуць да нас працаваць. Цяпер мы вялі перагаворы з Шаўкатам Мірзіёевым. Ва Узбекістане праблема з працаўладкаваннем людзей", - адзначыў беларускі лідар. Другі аспект, аб якім гаварыў Аляксандр Лукашэнка, вельмі чалавечы і з выключна беларускім падыходам. Калі сказаць па-простаму, то іншаземцы, якія прыехалі ў Беларусь працаваць, не павінны адчуваць сябе гастарбайтарамі ў горшым разуменні гэтага слова. Іх не трэба штучна адасабляць, каб яны адчувалі сябе чужымі або, не дай бог, людзьмі другога ці трэцяга сорту. Наадварот, Прэзідэнт настойвае на роўных адносінах, запрашае прыязджаць сем'ямі, абяцае садзейнічанне ў вырашэнні пытанняў з жыллём, роўны з беларускімі грамадзянамі доступ да аховы здароўя, сацыяльных паслуг. Галоўнае ў гэтым падыходзе заключаецца ў тым, што ў Беларусі шануюць менавіта чалавека працы, а не прадстаўніка той ці іншай нацыянальнасці. У роўнай ступені ўсё гэта адносіцца і да працоўных мігрантаў з Узбекістана, аб якіх гаварылася вышэй. Пакуль прыярытэтны напрамак для іх - гэта Віцебская вобласць, дзе найбольш адчуваецца кадравы дэфіцыт. Потым гэты вопыт плануецца распаўсюдзіць на паўднёвы ўсход Магілёўскай вобласці. А калі будзе неабходна, то кропкава і ў іншых рэгіёнах. Дамоўленасці з Узбекістанам прадугледжваюць не толькі прыезд у Беларусь работнікаў. Яны самі будуць развіваць на тэрыторыі Беларусі аграбізнес на прадастаўленых ім жывёлагадоўчых аб'ектах і сельгасугоддзях. З узбекскага боку - інвестыцыі і працоўныя рэсурсы. Беларусь дапаможа агратэхналогіямі і навуковым суправаджэннем, тэхнікай, насеннем. Аб гэтым якраз ішла размова ў Аршанскім раёне, дзе на сустрэчы з Прэзідэнтам прысутнічаў хакім Андыжанскай вобласці Узбекістана Шухратбек Абдурахманаў. "Я паабяцаў Прэзідэнту Узбекістана, што мы гэта зробім. Нам гэта выгадна. Такім чынам атрымае развіццё Віцебская вобласць, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Малако, мяса перапрацуеце ў што вам трэба. Трэба яшчэ пабудаваць перапрацоўчае прадпрыемства, калі вы палічыце патрэбным, - мы яго пабудуем разам. Ці вы сваё пабудуеце. Гэта ваша справа. Ад гэтага будзе залежаць канчатковая цана - эканоміка пытання". "Мы будзем па-братэрску працаваць! Можаце не сумнявацца", - запэўніў беларускі лідар. Аляксандр Лукашэнка таксама выказаўся па пытанні забеспячэння работнікаў з Узбекістана жыллём. "У нас у вёсках ёсць больш-менш нармальнае жыллё. Разам прывядзём у парадак. І ўсё, што будзем будаваць, будзем будаваць для людзей. Для ўзбекаў і для беларусаў - розніцы не будзе. Дзеткі вашы ў дзіцячы сад, школу на такіх жа ўмовах, як і беларусы, - падкрэсліў беларускі лідар. - Прыехаўшы сюды, яны павінны ведаць, што яны не чужыя для нас людзі. Мы гэта ўсё зробім. Адзінае, каб працавалі". Грамадзян Узбекістана будуць прыцягваць не толькі ў сельскую гаспадарку, але і ў будаўніцтва, прамысловасць, сферу паслуг, для работы ў якасці малодшага медыцынскага персаналу. На гэты момант ёсць дамоўленасць аб паэтапным прыездзе больш як 5 тыс. чалавек з Андыжанскай вобласці. "Трэба ўзяць пад кантроль эканоміку - што Віцебская вобласць ад гэтага атрымае. Вось гэта трэба дакладна падлічваць", - сказаў кіраўнік дзяржавы. Перспектывы супрацоўніцтва намечаны і ў дрэваапрацоўцы. Падабрана пляцоўка пад будаўніцтва з удзелам узбекскіх інвестыцый сучаснай дрэваапрацоўчай вытворчасці. Акрамя таго, партнёры маюць намер займацца вытворчасцю драўняных паліўных пелет, пастаўляючы прадукцыю ва Узбекістан. "Трэба, не зацягваючы, пачынаць рабіць", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка. Ёсць таксама дамоўленасць, што ўзбекскі бок створыць будаўнічы трэст, які ўкамплектуе сваімі людзьмі. За рахунак гэтага яны ў тым ліку будуць ажыццяўляць будаўніцтва і рамонт усіх сваіх комплексаў. Акрамя таго, у Віцебску пачаў ужо работу гандлёвы дом па рэалізацыі тавараў з Узбекістана, падабрана памяшканне для адкрыцця рэстарана ўзбекскай кухні. Плануецца таксама, што партнёрам перададуць былую санаторную школу ў гарадскім пасёлку Багушэўск Сенненскага раёна, якую пераабсталююць пад турбазу для адпачынку. БЕЛТА